Farktör Ne Demek? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden İnceleme Sokakta Gördüklerim, Hayatın Gerçek Yüzü İstanbul’da, her gün farklı insanlarla karşılaşıyor ve bu şehirde her an her şey değişiyor. Çalıştığım sivil toplum kuruluşunda, toplumsal cinsiyet eşitliği, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi meseleler üzerine bir sürü proje yürütüyoruz. Ama bazen, bir kavramı tam olarak kavrayabilmek için teoriyi günlük hayatla harmanlamak gerekir. İşte, tam da bu noktada fark ettiğim şeylerden biri “farktör” kelimesiydi. Farktör, aslında dilimize İngilizce “factor” kelimesinden geçmiş bir terim. “Farktör”ün anlamı basitçe, bir durumu etkileyen, belirleyici olan etken ya da faktör demek. Ancak bu kelime, özellikle toplumsal cinsiyet,…
12 YorumEtiket: bu
Antrenörlük Temel Eğitim Kaç Soru? Ekonomi Perspektifinden Bir Bakış Kıt kaynaklar ve bu kaynakların kullanımına dair sürekli yapmamız gereken seçimler… Ekonominin en temel prensiplerinden biri, insanların sınırlı kaynaklarla en iyi şekilde nasıl kararlar alacaklarını anlamaktır. Bu durumu düşünürken, bazen çok basit gibi görünen bir soru, aslında çok derin ekonomik soruları da beraberinde getirir. “Antrenörlük temel eğitim kaç soru?” sorusu, dışarıdan bakıldığında basit bir eğitsel soru gibi görünebilir, ancak bu tür eğitim süreçlerinin nasıl şekillendiğini anlamak için mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektiflerinden bakmak, daha derin bir analiz yapmamıza olanak tanır. Bundan daha önemli bir mesele var: Bu eğitim programları, toplumun…
14 YorumAşağıda “Push up etkisi ne demek?” sorusunu — bir ekonomistin değil, kaynakların kıtlığı ve seçimlerin sonuçları üzerine düşünen herhangi bir insanın içten analitik bakışıyla — mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektiflerinden ele alan bir WordPress blog yazısı taslağı bulacaksınız: Kişisel Bir Giriş Hayatın her anında — bireysel seçimlerde, toplumsal tercihlerde, devlet politikalarında — kaynakların kıtlığı ve bu kıtlığın getirdiği zorunluluklarla karşılaşıyoruz. “Her şey varken karar vermek kolay; ya kaynak kısıtlıysa?” sorusu zihinlerimizi kurcalıyor. Ekonomi gibi teknik bir alan, aslında bu temel insan sorunu üzerine kurulu: kaynaklar kısıtlı, istekler sonsuz. “Push up etkisi” kavramı da; fiyatların, maliyetlerin ya da baskı altında…
16 YorumToplum Yerine Ne Kullanılır? Çıkmaz Sokaklarda Bir Dil Arayışı Toplum Hakkında Birkaç Keskin Söze İhtiyacımız Var “Toplum” kelimesi, dilimizde en fazla kullandığımız ve aslında çok da derinlemesine düşündüğümüz bir kavram değil. Ancak, bu kelimenin yerine ne kullanacağımız konusu, bence gündelik dilin kaymağını yiyen bir mesele. İzmir’de, özellikle sokakta ya da sosyal medyada karşılaştığım insanlarla yaptığım tartışmalar, bu kelimenin ne kadar belirsiz ve bazen yetersiz olduğunu bana sıkça hatırlatıyor. Ne yazık ki, dilimizdeki “toplum” kelimesinin yerine alternatifler bulmak, aslında çok da basit değil. Evet, doğru, bu kelime “kitle”, “halk”, “topluluk”, “millet” gibi türevlerle yerine konabilir; ama her biri, kendi içinde derin…
10 YorumAçıkçası TDK Ne Demek? Türkçede sıkça duyduğumuz kelimelerden biri olan “açıkçası”, genellikle bir şeyin dürüstçe ve net bir şekilde ifade edilmesi için kullanılır. Peki, bu kelime gerçekten ne anlama gelir ve neden bu kadar sık tercih edilir? Kelimenin dilbilimsel kökeni ve toplumsal kullanımı üzerinden yapılan tartışmalar, dilin nasıl bir iletişim aracı olarak şekillendiğini anlamamıza yardımcı olabilir. Açıkçası’nın Dilbilimsel Kökeni Türkçede “açıkçası” kelimesi, Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre bir zarf olarak kullanılır. Yani, cümlede bir fiil ya da sıfatı niteler ve genellikle bir açıklama veya görüşün doğruluğunu vurgulamak için kullanılır. TDK’ya göre “açıkçası”, “doğrusu”, “gerçekten de” gibi anlamlar taşır. Bu ifade,…
17 YorumÇok Açık Sözlü Ne Demek? Ekonomi Perspektifinden Bir İnceleme Ekonomi, kaynakların sınırlı olduğu ve bu kaynakların nasıl dağıtılacağı konusunda bireylerin ve toplumların kararlar almak zorunda kaldığı bir bilim dalıdır. Bu bağlamda, her seçim bir maliyet ve her kararın bir sonucu vardır. Kaynakların sınırlılığı, insanların seçim yaparken daha açık sözlü ve net olmasını gerektirebilir. Ancak, “çok açık sözlü” olmak sadece bireysel kararlarla sınırlı değildir. Bu ifade, daha geniş bir ekonomik çerçevede, piyasa dinamiklerini, bireylerin tercihlerinin ekonomik sonuçlarını ve toplumsal refahı nasıl şekillendirdiğini de içine alır. Peki, “çok açık sözlü” olmak ekonominin içinde ne anlama gelir? Gelin, bu kavramı, ekonomi perspektifinden derinlemesine…
14 YorumTaban Akımı Nedir? Gücün, Toplumun ve Vatandaşlığın Sessiz Dalgası Bir siyaset bilimcinin masasındayız. Önünde not defteri açık, üzerinde “güç ilişkileri”, “kurumlar”, “ideoloji”, “vatandaşlık” kelimeleriyle dolu sayfalar var. Düşünceleri, iktidarın merkezinden değil; sokakların, meydanların, forumların sesinden besleniyor. O, siyasetin yalnızca yukarıdan değil, aşağıdan da aktığını biliyor. İşte bu noktada karşımıza çıkan kavram: taban akımı. Taban Akımı: Gücün Tabanla Buluştuğu Nokta Taban akımı, siyasal gücün yalnızca elitlerin, liderlerin veya merkezi kurumların tekelinde olmadığını; aksine halkın örgütlü ve bilinçli hareketleriyle yeniden şekillendiğini anlatan bir süreçtir. Bu akım, bir partinin liderinin talimatıyla değil, yurttaşların talepleriyle doğar. Peki bu akım neden önemlidir? Çünkü modern siyaset…
10 YorumKısa cevap: “Karavaş” kelimesi Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüklerinde yer almayan, halk arasında farklı anlamlarla kullanılan bir sözcüktür. En yaygın kullanımıyla mizahi veya argo bir şekilde “karavan” kelimesinin yanlış söylenişi ya da “karışıklık, curcuna” anlamında esprili bir tabir olarak karşımıza çıkar. Resmî anlamı olmadığından bağlama göre değişir; kimi yerde sevgiliye takılan sevimli bir lakap, kimi yerde plansız bir geziyi anlatan bir kelime olabilir. Uyarı: Bu yazı boyunca ciddi dil bilgisi kuralları rafa kaldırılmış, kelimeler yer yer kahkaha garantisiyle çarpıtılmış olabilir. Çünkü “karavaş” gibi bir kelimeyi ciddiyetle konuşmak, bir çay bardağına teleskop takıp evreni incelemeye benzer: mümkün ama biraz tuhaf. Karavaş…
16 YorumGüvenli İnternet Açık mı? Psikolojik Bir Bakışla Dijital Güven Algısı Bir psikolog olarak insanların davranışlarını gözlemlerken en çok dikkatimi çeken şey, “güven” duygusunun ne kadar kırılgan ama bir o kadar da belirleyici olduğudur. Bu duygu, yalnızca insanlar arası ilişkilerde değil, dijital dünyayla kurduğumuz bağda da kendini gösterir. Peki, güvenli internet açık mı? sorusu, yalnızca teknik bir merak mı yoksa aslında insan zihninin derinliklerinde yatan bir kontrol ve güven ihtiyacının yansıması mı? Bilişsel Psikoloji Perspektifi: Güvenin Zihinsel Haritası İnsan beyni, güveni değerlendirme konusunda mükemmel bir filtre sistemine sahiptir. Ancak bu sistem, çevrim içi dünyada karmaşık hale gelir. Gerçek hayatta bir insana…
16 YorumRüyada Diri Diri Gömmek: Gücün, İktidarın ve Toplumsal Hafızanın Gölgesinde Bir Siyasi Okuma Bir siyaset bilimci için rüyalar yalnızca bilinçaltının değil, toplumun da aynasıdır. Rüyada diri diri gömmek, bireysel bir korkudan çok, bir toplumsal hafızanın karanlık çığlığı olarak okunabilir. Bu rüya, iktidarın görünmeyen elini, bireyin özgürlük arayışını ve toplumun bastırılmış yüzünü aynı anda ortaya koyar. Çünkü her gömme eylemi, bir susturma, bir bastırma ve bir unutturma biçimidir. Rüya, yalnızca psikolojik değil, aynı zamanda politik bir olgudur: İktidar, rüyalarımıza bile sızar. İktidarın Gölgesinde Rüyalar Rüyada diri diri gömmek, siyaset biliminin temel kavramlarından biri olan iktidarın içselleştirilmesi kavramıyla yakından ilişkilidir. Michel Foucault’nun…
16 Yorum