Method Mu?
Hayat bazen karmaşık bir puzzle gibi gelir. Her şeyin bir düzeni vardır, ama bu düzeni çözmek için doğru yöntemi bulmak gerekir. İşte o noktada, method devreye girer. Ancak method yalnızca bir yöntemden ibaret değildir. Farklı bakış açıları, farklı disiplinler, farklı yaşam felsefeleri içinde method hep farklı şekillerde karşımıza çıkar. Yani, her şeyin bir method’u vardır, fakat hangi method’un daha doğru olduğunu anlamak, kişisel bir tercih meselesidir. Ve ben Konya’nın sakin sokaklarında yürürken, bu meseleyle ilgili kafamda sürekli bir tartışma yaparım. Çünkü içimde bir mühendis var, bir de insan.
İçimdeki Mühendis: Analitik ve Bilimsel Bir Yaklaşım
İçimdeki mühendis diyor ki, her şey bir sistemdir, bir düzen vardır. Mühendislikte, method bir problemi çözmek için belirli bir süreçten geçmek demektir. Her şeyin belirli bir adımda yapılması gerekir: analiz, tasarım, uygulama, test etme ve sonuçları değerlendirme. Method burada kesin, net ve anlaşılır bir yol haritasıdır. Adım adım ilerlerken, her şeyin ölçülebilir ve denetlenebilir olması gerektiğine inanır.
Düşünsenize, bir yapı inşa etmek istiyorsunuz. Eğer doğru bir method kullanmazsanız, temelin sağlam olmayabilir ve sonunda o yapının çökmesiyle karşılaşabilirsiniz. İşte mühendislik, her şeyin yerli yerine oturduğu bir düzen yaratmaktır. Yöntemin doğruluğu, elde edeceğiniz sonucun kalitesini doğrudan etkiler. Mühendislikte her şeyin bir ölçütü vardır: Kaç kilogram ağırlığında, ne kadar dayanıklı, ne kadar sürdürülebilir?
İçimdeki mühendis, bu bakış açısıyla ilerlememi ister. Her adımın önceden planlanması gerektiğini, her küçük detayın göz önünde bulundurulmasının başarıya giden yol olduğunu söyler.
İçimdeki İnsan: Duygusal ve Insani Bir Yaklaşım
Ama bir de içimdeki insan var. O, her şeyin bir method’u olması gerektiğine pek inanmıyor. İnsanlar ve hayat, ona göre biraz daha karışıktır. Bir insanın, bir toplumun ya da bir duygunun belirli bir methodla tanımlanamayacağını savunur. İçimdeki insan, “Duyguların, anlık tepkilerin, spontane kararların bir yöntemi yoktur ki,” diyor. “Hayat bazen akışına bırakılmalıdır, kontrol etmek her zaman mümkün değildir.”
Mesela, bir karar alırken, içimdeki mühendis her zaman “Hesapla, ölç, test et, sonra kararını ver” derken, içimdeki insan “Bazen içgüdülerine güvenmelisin” diye karşılık verir. İnsan hayatı bir deneyimdir, çoğu zaman tam planladığınız gibi gitmez. O yüzden bir method’u kabul etmek yerine, hayatı, insanların duygusal hallerini, anlık kararlarını anlamaya çalışmak gerekebilir. Bazen birini anlamak, onunla empati kurmak, ne kadar doğru bir method olsa da, bir mühendislik sürecinden daha önemli olabilir.
Method ve Empati: Farklı Perspektifler
İçimdeki mühendis ve içimdeki insan farklı konularda çelişir, ama aynı zamanda birbirlerini tamamlarlar. Mühendis, bir problemi çözmek için her zaman sayılarla, verilerle, mantıklı bir planla hareket etmeyi savunur. Ama insan tarafım bazen bunu sorgular. Hani o sevgi dolu, kalp kırıklıkları ve duygusal iniş çıkışlarla yoğrulmuş bir yaşam varsa, o zaman çözüm bir methodla bulunmaz. Çözüm, bazen insan olmanın getirdiği duygu yoğunluğunda gizlidir.
Mesela, bir toplumsal sorunu ele alalım. İçimdeki mühendis, çözüm bulmak için belirli bir method izlememi ister: bir araştırma yapılmalı, veriler toplanmalı, analitik bir çözüm önerilmelidir. Ama içimdeki insan, o sorunla gerçekten empati kurmayı, her bireyin yaşadığı zorlukları anlamayı daha öncelikli kabul eder. O, verilerin ötesine geçer ve insan hikâyelerine odaklanır. Sonuçta, toplumsal bir problemi çözmek, sayısal verilere dayanmak kadar, bu problemi yaşayan insanların duygusal yükünü anlamakla da ilgilidir.
Sonuç: Hangisi Daha Doğru?
Yine de bir yere varmak gerek. İçimdeki mühendis ve içimdeki insan bir konuda anlaşmalı. Bir method her zaman gerekli olsa da, her method her durumda işe yaramaz. Bir method, yalnızca belirli koşullar altında doğru sonuç verir. O yüzden bu konuda kesin bir cevap yok. İşte bu yüzden, hem mühendislik hem de sosyal bilimlere meraklı biri olarak, her zaman bir denge ararım. Her bir method’un avantajlarını ve sınırlamalarını göz önünde bulundururum.
Bazı durumlarda, analitik bir yaklaşım gereklidir. Ama bazen de duygusal zekânın ve empatiyle yaklaşmanın yerini hiçbir hesaplama tutamaz. Belki de doğru olan, her iki bakış açısını da harmanlamaktır. Çünkü hayatın her anında tek bir doğru method yoktur. Her şeyin bir zamanı ve yeri vardır. İşte bu yüzden, hangi method’u seçeceğiniz, içinde bulunduğunuz duruma ve sahip olduğunuz bakış açısına göre değişir.
Ne dersiniz? Methodlar, sadece birer araçtır. Ama onları nasıl kullandığınız, hayatınızda ne kadar anlam taşıyacağınızı belirler.