Davalının yokluğunda karar verilebilir mi ?

Davalının Yokluğunda Karar Verilebilir mi?

Hukuk sisteminin temel ilkelerinden biri, tarafların yargılamaya katılma ve savunma haklarının güvence altına alınmasıdır. Ancak pratikte, davalının duruşmalara katılmaması veya mazeret bildirmemesi durumunda, davanın seyrini nasıl etkiler? Mahkemeler, davalının yokluğunda karar verebilir mi? Bu sorular, hukuk pratiği ve teorisi açısından önemli tartışmalara yol açmaktadır.

HMK ve Davalının Yokluğunda Karar Verilmesi

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK), tarafların duruşmalara katılmaması durumunda izlenecek yolu belirler. HMK’nın 141. maddesi, tarafların duruşmaya gelmemesi halinde, davanın yokluğunda görülebileceğini ifade eder. Ancak bu durum, davalının savunma hakkının ihlali anlamına gelmez. Çünkü davalı, dava dilekçesi kendisine tebliğ edildikten sonra, savunma yapma hakkına sahiptir. Duruşmaya katılmaması, bu hakkın kullanılmaması anlamına gelmez.

Özellikle çekişmeli davalarda, davalının yokluğunda karar verilmesi, yargılamanın hakkaniyetini zedeleyebilir. Yargıtay, davalının yokluğunda karar verilmesinin, davalının hukuki dinlenilme hakkının ihlali anlamına gelebileceğini vurgulamaktadır. Bu nedenle, davalının yokluğunda verilen kararlar, temyiz aşamasında bozulabilir.

İstisnai Durumlar ve Yargıtay Kararları

Her ne kadar genel kural, davalının yokluğunda karar verilmemesi yönünde olsa da, bazı istisnai durumlar mevcuttur. Örneğin, davalı duruşmaya mazeretsiz olarak katılmazsa ve bu durum tekrarlanırsa, mahkeme davanın yokluğunda görülmesine karar verebilir. Ancak bu kararlar da, davalının savunma hakkının ihlali anlamına gelmemelidir. Mahkeme, davalıya savunma yapma fırsatı tanıdıktan sonra, yokluğunda karar verebilir.

Yargıtay, davalının yokluğunda karar verilmesinin, ancak davalının savunma hakkının ihlal edilmediği durumlarda mümkün olduğunu belirtmektedir. Aksi takdirde, verilen kararlar hukuka aykırı sayılabilir ve temyiz aşamasında bozulabilir.

Sonuç ve Değerlendirme

Sonuç olarak, davalının yokluğunda karar verilmesi, genel olarak hukuka aykırıdır. Ancak istisnai durumlar ve yargılamanın seyrine göre, mahkeme davalının yokluğunda karar verebilir. Bu durumda, davalının savunma hakkının ihlal edilmemesi esastır. Hukuk sisteminin temel ilkelerinden biri olan savunma hakkının korunması, yargılamanın adaletli ve hakkaniyetli bir şekilde sonuçlanmasını sağlar.

Etiketler: HMK, davalının yokluğunda karar, hukuki dinlenilme hakkı, Yargıtay kararları, çekişmeli dava

::contentReference[oaicite:0]{index=0}