Kategori: Makaleler

Tüm Evren Nasıl Oluştu? Bir gün sabah işe gitmek üzere evden çıkarken, otobüs durağında bir arkadaşım bana evrenin nasıl oluştuğuna dair bir soru sordu. O an, aklıma evrenin sırlarını çözme hayalim geldi. Çünkü, daha önce hep kitaplarda, makalelerde okuduğum, bazen de filmlerde izlediğim bu büyüleyici konu hakkında düşündüm. Tüm evrenin nasıl oluştuğunu anlatmak, bilimsel bir gerçeklik ve felsefi bir derinlik taşır. Ama gelin, bunu bir ekonomi öğrencisi olarak, gözlemlerim ve günlük hayatımda gördüğüm insanlarla harmanlayarak açıklayayım. Evrenin İlk Anları: Büyük Patlama Evrenin nasıl oluştuğunu anlamaya başlamadan önce, bir ekonomi öğrencisi olarak bana çok benzer bir şey hatırlatıyor: Bir piyasanın doğuşu.…

Askerlikte Istihkak Nedir? İç Sesinizden Bir Soru Bazen insan kendi hayatının dönüm noktalarında, günlük rutinlerin içinde, farkında olmadan merak ettiği sorularla yüzleşir. “Askerlik görevimi tamamladım, peki istihkak nedir?” İşte bu soru, askerlik sürecini tamamlamış gençler, emekliler ya da devlet memurları için sıkça karşılaşılan ama çoğu zaman tam olarak anlaşılmayan bir kavramı işaret eder. Askerlikte istihkak, sadece bir ödeme ya da hak değil; aynı zamanda devlet ile birey arasındaki hukukî ve ekonomik bir bağın görünür hâlidir. Peki bu kavramın tarihi, hukuki çerçevesi ve günümüzdeki tartışmaları nelerdir? Istihkak Kavramının Tarihi Kökleri Osmanlı’dan Cumhuriyet’e: Temel Hak ve Ücret Askerlikte istihkak, Türk hukuk sisteminde…

Trapez Nedir? Matematiksel Bir Kavramı Hayatımıza Taşıyalım Herkese merhaba! Bugün, ilk bakışta karışık gibi görünen ama aslında oldukça basit bir geometri şekli olan trapezi ele alacağız. “Trapez nedir?” sorusunu soranlar için endişelenmeyin, çünkü bu yazıda hem matematiksel hem de günlük dilde anlaşılır şekilde bir açıklama yapacağız. Eskişehir’de bir üniversitede araştırmacı olarak çalışırken, hem akademik bilgimi hem de gündelik dildeki yaklaşımımı harmanlamayı seviyorum. Gelin, biraz eğlenerek ve merak ederek bu şekli inceleyelim! — Trapez: Şekil Olarak Ne Demek? Trapez, aslında çok basit bir şekil. Öyle ki, günlük hayatta hepimizin gördüğü ama belki de adını bilmediğimiz bir çok objede karşımıza çıkıyor. Kısacası,…

Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü ve İstiap Hakkı Eğitim, yalnızca bilgi aktarmakla sınırlı değildir; bir insanın dünyayı anlama biçimini değiştiren, düşünme yetisini geliştiren ve potansiyelini açığa çıkaran bir süreçtir. Öğrenmenin dönüştürücü gücü, bireyleri yalnızca akademik olarak değil, aynı zamanda sosyal, duygusal ve kültürel boyutlarda da etkiler. Bu bağlamda, “istiap hakkı” kavramı pedagojik açıdan önem kazanır. İstiap hakkı, bir bireyin öğrenme sürecinde ihtiyaç duyduğu araçlara, desteklere ve erişim imkanlarına sahip olma hakkını ifade eder ve bu hak, eğitimde fırsat eşitliği ve kapsayıcılığın temel taşlarından biridir. İstiap Hakkının Pedagojik Temelleri İstiap hakkı, klasik eğitim anlayışının ötesine geçer; öğrenme teorileri ve pedagojik yaklaşımlarla doğrudan ilişkilidir.…

Tabi Olmak Ne Demek TDK? Küresel ve Yerel Açıdan Bir İnceleme Son zamanlarda bir kelime takıldım kafama: “Tabi olmak.” Belki siz de zaman zaman duymuşsunuzdur, ya da sadece ben mi çok takıldım? Ne demek olduğunu bir düşünün, hepimiz kullanıyoruz ama tam olarak ne anlama geldiğini hiç sorguladık mı? Tabii ki Türk Dil Kurumu (TDK) anlamını veriyor ama bu kelimeye biraz daha derinlemesine bakmak, hem Türkiye’de hem de dünyada nasıl algılandığını anlamak, gerçekten ilginç. Hadi gelin, hem yerel hem küresel anlamda “tabi olmak” kavramını inceleyelim. Tabi Olmak Ne Demek TDK? TDK Tanımı Tabi olmak, TDK’ye göre “bir duruma ya da bir…

Resmi Evrakta Kırmızı Kalem Kullanılır Mı? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış İstanbul’un kalabalık sokaklarında, toplu taşımada, kafelerde ya da işyerlerinde gördüğümüz her şey, toplumsal yapının birer yansımasıdır. Sadece insan ilişkilerinin değil, aynı zamanda günlük pratiklerin, kuralların, adetlerin ve işleyişlerin de toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletle doğrudan bağlantılı olduğunu görmek bazen şaşırtıcı olabilir. Birçok şeyin en temel seviyede “normal” kabul edilmesi, aslında derin toplumsal yapıları ve eşitsizlikleri gizler. Bir örnek vermek gerekirse, Resmi evrakta kırmızı kalem kullanmak gibi basit görünen bir konu bile, bu dinamikleri anlayabilmemiz için bir araç olabilir. Peki, gerçekten kırmızı kalem kullanmak bu…

Haftada 20 Saat Derse Giren Ücretli Öğretmen: Edebiyatın Aynasından Bir Bakış Kelimeler, kimi zaman bir dünyanın kapısını aralar; kimi zaman da duygularımızı, hayallerimizi ve toplumsal gerçekliklerimizi gözler önüne serer. Peki, bir öğretmenin haftada 20 saat derse girerek elde ettiği maaşı, edebiyatın aynasında nasıl okunabilir? Haftada 20 saat derse giren ücretli öğretmen ne kadar maaş alır sorusu, sadece ekonomik bir veri talebi değildir; aynı zamanda emeğin, sabrın ve anlatının değerini tartışmaya açan bir metafor niteliğindedir. Edebiyat perspektifiyle bakıldığında, öğretmenin maaşı bir romanın karakterine biçilen kader gibi düşünülebilir: Sınırlı, biçimlendirilmiş ama bir o kadar da derin anlam taşıyan. Bir Kafka kahramanı gibi,…

Edebiyatta Methiye Nedir? İstanbul’da her gün bir sürü insanla karşılaşıyoruz. Her birinin hayatı, düşünceleri ve bakış açıları farklı. Ama bazen bir kişi veya bir şey, seni öyle bir etkiler ki, ona dair yazılar yazmak zorunda hissedersin. Mesela, geçtiğimiz hafta ofiste bir arkadaşım yeni okuduğu bir şiirden bahsediyordu. Şiir, divan edebiyatının bir örneğiymiş ve kelimeler o kadar ağır, o kadar yüce bir şekilde sıralanmış ki, içimden bir ses ‘Ah, bu şiir bir methiye olmalı!’ dedi. Sonra düşündüm: “Edebiyatta methiye nedir? Hangi anlamı taşır, bu türü kim kullanır ve neden?” Gelin, bu kelimenin kökenine inelim, tarihsel geçmişine bakalım, ve günümüzde nasıl bir…

Cami Paratoner Kaç Metreyi Korur? Gök gürültüsü, şimşek ve yıldırım… Bunlar her ne kadar büyüleyici bir doğa olayı olsa da, bir o kadar da korkutucu ve tehlikeli olabiliyor. Özellikle cami gibi büyük, yüksek yapılar için, yıldırımlar her yıl birçok can ve mal kaybına yol açabiliyor. Ama işte tam burada, paratoner devreye giriyor. Bu yazıda, cami paratonerlerinin kaç metreyi koruyabileceğini, nasıl çalıştığını ve neden bu kadar önemli olduğunu biraz daha derinlemesine inceleyeceğiz. Yıldırımın Gücü ve Camiye Olan Etkisi Yıldırım, aslında çok basit bir şekilde, atmosferdeki elektriksel yüklerin birdenbire dengeye ulaşmaya çalıştığı, dev bir kıvılcımdan başka bir şey değil. Ancak büyüklüğü ve…

Giriş: Toplumsal Yapılar ve Birey Arasındaki İnce Bağ Sosyolojiye dair düşüncelerimi paylaşırken, kendimi sadece bir gözlemci olarak değil, aynı zamanda bu yapının içinde yaşayan bir birey olarak konumlandırıyorum. Günlük hayatın karmaşasında, insanlar arası etkileşimleri gözlemlemek; normların, değerlerin ve güç ilişkilerinin bireyler üzerindeki etkisini anlamaya çalışmak, bana hem merak hem de sorumluluk duygusu veriyor. Bu yazıda odaklanacağımız kelime ise “işbu”. Belki çoğumuz hukuki metinlerde veya resmi yazışmalarda karşılaşmış olabiliriz, ancak bu kelimenin anlamı ve kullanımı, toplumsal normların dil üzerindeki etkisini düşündüğümüzde daha da ilginç hale geliyor. İşbu Kelimesinin Kullanımı Tanım ve Dilsel İşlevi “İşbu” kelimesi, Türkçede genellikle resmi ve hukuki belgelerde…