Geleneksel Sporlar Nelerdir
Bozkır kültüründen günümüze uzanan tarihi ata sporlarımız; yağlı güreş, okçuluk, atlı cirit, kökbörü ve zeka oyunu mangalanın köklerini inceliyoruz.
insigna
Geleneksel Sporlar Nelerdir? Ata Sporlarımızla Geçmişe Yolculuk
Bir milletin kültürü sadece diliyle veya mimarisiyle değil; aynı zamanda şölenlerinde ve savaş meydanlarında icra ettiği geleneksel oyunları ve sporlarıyla da yaşar. Binlerce yıllık göçebe bozkır kültüründen süzülüp Anadolu coğrafyasına yerleşen Türk milleti, fiziksel güç, dayanıklılık ve atlı savaşçılık yeteneklerini geliştiren muazzam bir geleneksel spor mirasına sahiptir. Endüstriyel sporlardan çok daha derin bir felsefesi olan geleneksel sporlar nelerdir? İşte milli kimliğimizi yansıtan başlıca ata sporlarımız.
1. Yağlı Güreş: Er Meydanının Efsanesi
Geleneksel Türk sporları denildiğinde akla ilk gelen şüphesiz ki yağlı güreştir. Güreşçilerin (pehlivan) "kıspet" adı verilen özel deri pantolonlar giyerek ve vücutlarını zeytinyağı ile yağlayarak çim alanlarda mücadele ettiği bir spordur. Yağ, rakibi kavramayı inanılmaz derecede zorlaştırdığı için bu spor sadece kas gücüne değil, devasa bir teknik ustalığa dayanır. 600 yılı aşkın bir süredir kesintisiz düzenlenen Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri, bu sporun olimpiyatı konumundadır.
2. Atlı Cirit: Bozkırın Savaş Oyunu
Orta Asya'dan Anadolu'ya taşınan en heyecan verici atlı sporlardan biri cirittir. İki takım halinde oynanan bu oyunda, at sırtındaki sporcular ellerindeki kurutulmuş meşe dallarını (cirit) rakip takım oyuncularına isabet ettirmeye çalışırlar. Savaşçıların at üzerindeki çevikliğini ve manevra kabiliyetini artırmak için oynanan bu oyun, bugün Erzurum, Uşak ve Erzincan gibi illerimizde yaşatılmaya devam etmektedir.
3. Geleneksel Türk Okçuluğu
Atlı ve yaya okçuluk, Türk savaş sanatının bel kemiğini oluşturur. Özel malzemelerden yapılan "kompozit yay" adı verilen gerilimi yüksek yaylar ve "zihgir" adı verilen başparmak yüzüğü kullanılarak yapılan geleneksel Türk okçuluğu, modern okçuluktan ayrılır. At üzerinde dört nala koşarken geriye dönüp ok atma tekniği tarihte oldukça önemlidir.
4. Kökbörü ve Mangala
Kökbörü (Oğlak kapmaca), at üzerindeki oyuncuların kesilmiş bir oğlak gövdesini alıp rakip takımın kalesine bırakmaya çalıştığı Orta Asya kökenli bir oyundur. Zeka tarafında ise Mangala öne çıkar. Tahtalar üzerinde tohum ve taşlarla oynanan bu zeka oyunu, yüzyıllar boyunca saraylardan çadırlara kadar her yerde oynanmıştır.
